Papalık Koltuğunda Ahlaksız Bir Papa: XII. John

Orta Çağ Avrupa’sında dini ve siyasi bir kurum olarak önemli bir güce sahip olan Papalığın tarihi ilginç hikâyelerle doludur. Bin yılı aşkın bir süre boyunca pek çok siyasi istikrarsızlığa ev sahipliği yapan kurumun imajı X. yüzyıldan itibaren oldukça zedelendi. Papalar çeşitli karanlık olaylar ile ilişkilendirilmeye başlandı. Yolsuzluk, ahlaka aykırı davranışlar, adam kayırma gibi olaylar bunlardan bazılarıydı. İşte bu olaylarla ilişkilendirilen isimlerden biri de Papa XII. John’du.

955 yılında genç yaşta papa olan ve asıl adı Octavian olan bir papadan bahsedeceğiz. Octavian’ın babası, XII. John’un üvey kardeşi Morozia’nın meşru oğluydu ve 950’lerde Roma’nın hükümdarı oldu. Marozia ve I. Alberic’in oğlu II. Alberic, on sekiz yaşındaki oğlu Octavian’ın papa seçilmesi için ölüm döşeğinde ısrar etmiş ve Romalılardan bunun sözünü aldıktan kısa bir süre sonra hayata gözlerini yummuştur. Octavian’ın on sekiz yaşında olması önemli değildi. Ahlaksız davranışları ve ruhsal duygu eksikliği ona kötü bir şöhret getirmiş olsa da papalık koltuğu boşaldıktan sonra “Roma halkı ve din adamları” emirleri yerine getirdi.

Papalık Koltuğunda Ahlaksız Bir Papa XII. John

Genç Octavian’ın çocukluğu belirsizlikle doludur. Babası onu gelecekte bir rahip olması için değil bir asker olması için yetiştirmişti. Çünkü askerlik sanatına olan yeteneği diğerlerine kıyasla daha iyiydi. Buna rağmen dini kariyerine devam eden John, genç bir papa olarak konseye başkanlık etmek için çağrıldığında Latince konusundaki temel bilgisizliği nedeniyle alaya alındı. Bu onu rahatsız etmemiş ve bir engel teşkil etmemişti. Aslında babası bir şekilde onu eğitim alması için yönlendirmişti ancak bu genç çocuğun eğitimi yarıda kesilmişti çünkü 954 sonbaharında babası ölmüştü. Alberic, Roma’da pusuda yatan ölümcül ateş onu yakaladığında neredeyse kırk yaşındaydı. Belki de biraz daha zamanı olsaydı, Octavian’ı prens olarak kendi istediği gibi yetiştirmiş olabilirdi.

Alberic öldü ve Octavian prens olarak yerine geçti. Bir yıl sonra baştaki papa da öldü ve Alberic’in son emrine itaat eden Romalılar, oğlunu papa olarak seçti. Böylece her iki kurum yine tek kişide birleştirildi. Taç giyme töreninde genç Octavian, Papalık adının kalıcı geleneğini belirleyen XII. John ismini aldı. Bu onun ikili rolünün bir ifadesiydi çünkü o, prens olarak Octavian adını ve Papa olarak John adını kullandı. İki istisna dışında sonraki tüm papalar da aynı şeyi yaptı. Adını değiştiren ilk papa II. John bir papanın Mercurius olarak adlandırılmasının yakışıksız olduğunu düşündüğü için bunu yapmıştır.

Arkeoloji ve Sanat Tarihi Dergisi: Arkhe Dergisi

Papalık koltuğuna geldikten kısa bir süre sonra papalık sarayını geneleve dönüştürdü. Bu ona yöneltilen birçok suçlamadan sadece biriydi. Ayrıca ayinleri cemaatsiz düzenlediği de söylendi. On yaşındaki bir çocuğu piskopos olarak kutsadı; kundakçılık ve zina yapmaktan suçlu bulundu. Papa’nın şehvetli davranışlarından dolayı yabancı kadınların Roma’ya hacı olarak gelmekten korktuğu söyleniyordu.

John’un papa olarak seçilmesi tam bir felaketti. O öylesine şehvet düşkünüydü ki Tanrı’nın onun canını alması için manastırlarda duaların edildiğine dair rivayetler vardır. O kadar gözü dönmüştü ki işleyemeyeceği hiçbir günah yoktu. John, kendi sevgililerinden biri olan Marcia’yı, Lateran Kilisesi’nde işlettiği genelevde görevlendirmişti. Babasının metresi ve kendi annesiyle ilişkiye girdiği söylemleri mevcuttur. Ayrıca insanlara eziyet etmekten asla geri durmuyordu. Bir kardinali kör ettirdiği ve bir başkasını hadım ettirerek ölümüne neden olduğu ifade edilmektedir. Kumar da oynayan John, Roma’ya gelen hacıların korkulu rüyası olmuştu. Hacılar yapacakları bağışların John tarafından kumar masasında kaybetme tehlikesiyle yüzleşmekteydiler. Bu oyunlarda John, zarları atarken pagan tanrı ve tanrıçalarından şans için yardım isterdi.

Papalık Koltuğunda Ahlaksız Bir Papa XII. John

Peki ahlaksız davranışlarıyla ünlenen bu papa nasıl mı öldü? Tabi ki su testisi su yolunda kırıldı… Papa John’un ölümü ile ilgili farklı söylemler vardır. Bazı kaynaklarda papanın 964 yılında yirmili yaşlarının sonlarında evli bir kadınla yataktayken felç geçirerek öldüğü iddia edilir. Proteuslu John Crescentius isimli bir piskoposun söylemine göre ise “Romalı evli bir kadınla yasadışı ve kirli ilişkiler kuran Papa John, bir günah eylemi sırasında gafil avlandı; kadının haklı ve öfkeli kocası onun başını çekiçle ezdi ve böylelikle ruhunu Şeytan’ın pençesinden azat etti.”

Seçilmiş Kaynakça:

F. Donald Logan, A History of the Church in the Middle Ages, Routledge, New York 2002.

Thomas F. X. Noble, Popes and the Papacy: A History, The Teaching Company, 2006.

E. R. Chamberlin, The Bad Popes, Dorset Press, New York 1969.

Brenda Ralph Lewis, Papaların Karanlık Tarihi, çev. Sena Nur Yavuz, Ketebe Yayınları, İstanbul 2018.

Yanıtla

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir